KAKO REGIONALNE VESTI SAZNAJU… da mala akvarijumska riba, poznata kao zebrica, postaje ključni alat u borbi protiv teških bolesti kao što su karcinom, srčane bolesti i Parkinsonova bolest. Dugo nezapažena u naučnim krugovima, ova vrsta ribe privukla je pažnju istraživača iz Srbije koji razvijaju personalizovane terapije za pacijente.
Tim predvođen dr Aleksandrom Divac Rankov i dr Jovanom Jasnić sa Instituta za molekularnu genetiku i genetičko inženjerstvo ukazuje na brojna svojstva zebrice koja je čine pogodnom za istraživanja. Dr Jasnić ističe da je zebrica jedan od najmanjih kičmenjaka koji služe kao model za eksperimente. Njen proces spoljašnjeg oplodnje, providni embrioni i brz razvoj omogućavaju pratiti uticaj različitih supstanci na organizam, a troškovi eksperimentisanja su znatno niži u poređenju sa korišćenjem miševa ili pacova.
S obzirom na to da zebrica može da nosi transgene, moguće je uneti mutirane ili reporter gene, što omogućava praćenje pojedinačnih fluorescentnih ćelija. „U mogućnosti smo da ubacujemo ljudske gene i indukujemo bolesti kako bismo proučavali efekte potencijalnih terapija,“ objašnjava dr Divac Rankov.
Jedna od najimpresivnijih karakteristika zebrice je njena sposobnost potpunog obnavljanja srca u periodu od 90 dana. Istraživači prate gene uključene u ovaj proces, s ciljem uspostavljanja sličnosti sa ljudskim sistemom, što može otvoriti nove pravce u medicinskim istraživanjima.
Zebrica se takođe koristi za testiranje postojećih i novih terapija, uključujući one za karcinom pluća i dojke, kako bi se našli optimalni tretmani za pacijente sa minimalnim nuspojavama. Iako se radi o eksperimentima na živim organizmima, naučnici naglašavaju da se pridržavaju strogo etičkih standarda. „Eksperimenti se sprovode na embrionima starim dva dana, koji nemaju razvijene receptore za bol, a koristi se i anestezija tokom svih istraživanja,“ dodaje dr Divac Rankov.
Ova istraživanja su još uvek u razvoju, ali naučnici se nadaju da će uskoro postati deo kliničke prakse u Srbiji, pružajući novu nadu u borbi protiv teških bolesti.
Izvor: 24sedam.rs
